In Nederland werken steeds meer mensen op flexibele contracten en blijft het aantal zzp'ers toenemen. Twee miljoen werknemers hebben een of ander contract dat vooral niet vast is.  Daarbovenop zijn nu ruim een miljoen zzp'ers. Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek en TNO. 

Drie miljoen mensen die pensioengaten opbouwen, of helemaal geen pensioen. 
Drie miljoen mensen weinig of geen rechten op uitkering hebben als ze pech hebben.
Drie miljoen mensen die hoogstwaarschijnlijk geen hypotheek kunnen afsluiten. 
Drie miljoen mensen die zich toch echt even achter hun hoofd moeten krabben (en nog niet vanwege de luizen) of ze wel een kind kunnen krijgen. 

Omdat de buurman het ook doet
En waarom zijn er in Nederland zoveel flexconstructies? Gewoon. Niet omdat het moet, maar omdat het kan. Althans, dat is de verklaring van de onderzoekers van CBS en TNO over de reden. Want de regels verschillen in ons land niet zo veel met die in andere landen, maar daar zijn veel minder zzp'ers en flexconstructies. Werkgevers denken blijkbaar dat als iedereen met een enorme flexibele schil werkt het vast zo hoort. Alsof die werkgevers volgens een aanbevelingsalgoritme hun keuze maken.

Flex moet duurder, niet goedkoper zijn
Nu bijna veertien jaar geleden richtten wij onze vakbond op de belangen te behartigen voor 
freelancers en flexwerkers. We vonden het onrechtvaardig dat deze groep flexibel werkenden zowel onzekerheid als minder inkomen te verstouwen kregen. Dat is nog steeds niet anders. Met de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) wordt er in ieder geval een begin gemaakt in het duurder maken van flexconstructies. Dat was ook een van de kernaanbevelingen in ons sociaal akkoord van 2017. In de hele wereld betaal je meer voor flexibiliteit, alleen in Nederland zijn flexwerkers goedkoper. Nogal wiedes dat er steeds meer flexwerkers komen. 

Dooddoeners
De onderzoekers merkten ook nog iets anders op. Door al dat geflexibiliseer ondergraven we ook onze sociale zekerheid. De drie miljoen mensen betalen nauwelijks premies voor de essentiële verzekeringen voor pech en pensioen. Hun werkgevers en opdrachtgevers laten dat ook zitten, met als meest valse dooddoener dat zzp'ers toch ondernemers zijn en zelf willen sparen voor pensioen of pech. Maar ze vervolgens ook niet de uurtarieven geven waarmee ze dat überhaupt kunnen doen. De premiepotten lopen leeg, en op een gegeven moment is er geen pensioen of ww meer voor mensen die oud of werkeloos zijn. Er is een 'troost': de drie miljoen mensen die toch al geen rechten hadden merken niks van die verandering, want ze hadden al nergens recht op. 

Stof die rapporten af
Het kabinet zette een voorzichtige stap met de wet Arbeidsmarkt in Balans. Maar er is nog zoveel meer te doen. Begin nou maar eens met het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) zelfstandigen op te diepen en behandelen met de Tweede Kamer. Dan is er tenminste een behartigenswaardig advies niet voor niets geschreven. En als je dan toch bezig bent, geef dit WRR rapport ook een grondige lezing en bespreking. 

Drie miljoen mensen he, die niet in de verzorgingsstaat van Nederland leven, maar krabbelen aan de grens van die sociale staat. Kom in actie, beste kamerleden. 

14 februari 2019